🙏 Śrīmate Rāmānujāya Namaḥ — Garuda Seva, a non-profit Śrī Vaiṣṇava community & resource platform.
Chola Nadu

Govindaraja Perumal Temple, Chidambaram (Thiruchitrakoodam)

Thiru Chitrakoodam

Arian Zwegers · CC BY 2.0 · source

Perumal (Moolavar)Govindaraja (reclining Vishnu)
ThāyārPundarikavalli
LocationChidambaram, Cuddalore, Tamil Nadu
RegionChola Nadu
Mangalāśāsanam (Āḻvārs)Kulasekhara Alvar, Thirumangai Alvar
Pāsurams24

ಚಿದಂಬರಂನ ಮಹಾನ್ ನಟರಾಜ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಒಂದು ವಿಷ್ಣು ದಿವ್ಯ ದೇಶಂ.

Sthala Purāṇam

ತಿರು ಚಿತ್ರಕೂಡಂ, ಚಿದಂಬರಂನಲ್ಲಿರುವ ಮಹೋನ್ನತ ತಿಲ್ಲೈ ನಟರಾಜ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ವಿಷ್ಣು ದಿವ್ಯ ದೇಶಂ ಆಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದರಾಜ ಪೆರುಮಾಳ್ ಭೋಗಶಯನದಲ್ಲಿ, ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಪವಡಿಸಿ, ಶಂಖ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ದೇವಾದಿ ದೇವನ್ ಎಂದು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಶಿವ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿವ್ಯ ದೇಶಂಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು; ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಂಚೀಪುರದಲ್ಲಿರುವ ನಿಲಾತ್ತಿಂಗಳ್ ತುಂಡಂ ಪೆರುಮಾಳ್. ಇಲ್ಲಿನ ತಾಯಾರ್ ಪುಂಡರೀಕವಲ್ಲಿ ತಾಯಾರ್. ಪ್ರಾಚೀನ ತಿಲ್ಲೈ ವನದಿಂದ (ತಿಲ್ಲೈವನಂ) ಚಿದಂಬರಂಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು; ಚಿತ್ರಕೂಡಂ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ — ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬಂದಾಗ ಈ ಸ್ಥಳದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಉತ್ತರದ ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ತಿಲ್ಲೈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ದೀಕ್ಷಿತರಿಗಾಗಿ ಗೋವಿಂದರಾಜರು ಇಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ: ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೋಳ ರಾಜ ಎರಡನೆಯ ಕುಲೋತ್ತುಂಗನು ಗೋವಿಂದರಾಜ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಕಿಸಿದನು; ಪೆರುಮಾಳ್‌ನನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಪೀಡನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯು ತಿರುಪತಿಯ ಗೋವಿಂದರಾಜ ಸನ್ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪವಡಿಸಿರುವ ಪೆರುಮಾಳ್ ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ನಾಯಕ ದೊರೆ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಂದ ಚಿದಂಬರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಮಾನ ಸಾತ್ವಿಕ ವಿಮಾನ; ದೇವಾಲಯದ ತೀರ್ಥ ಪುಂಡರೀಕ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ. ಈ ದಿವ್ಯ ದೇಶಂ ಅನ್ನು ನಾಲಾಯಿರ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಂನಲ್ಲಿ ಕುಲಶೇಖರ ಆೞ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮಂಗೈ ಆೞ್ವಾರ್ ಮಂಗಳಾಶಾಸನಂ ಮಾಡಿ ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Mangalāśāsanam — the Āḻvār pāsurams

The Lord Govindaraja (reclining Vishnu) with Pundarikavalli of Thiru Chitrakoodam is glorified in 24 pāsurams by:

Kulasekhara AlvarThirumangai Alvar

ತಿರುಚಿತ್ರಕೂಡಂ — ತಿಲ್ಲೈ ನಟರಾಜ (ಚಿದಂಬರಂ) ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಗೋವಿಂದರಾಜ ಪೆರುಮಾಳ್ ಸನ್ನಿಧಿ, ಒಂದು ಶಿವ ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಇರುವ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿವ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಪೆರುಮಾಳ್‌ ಅವರ ಮಂಗಳಾಶಾಸನಂ ಪಡೆದ 40ನೇ/41ನೇ ದಿವ್ಯ ದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕುಲಶೇಖರ ಆಳ್ವಾರ್ ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೆರುಮಾಳ್ ತಿರುಮೊೞಿಯನ್ನು ಅದರ ಹತ್ತನೆಯ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ದಶಕವಾದ 'ಅಂಗಣ್ ನೆಡುಮದಿಳ್' (NDP 741–751) ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಮಗ್ರ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ರಾಮಪ್ರಭುವಿನ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪದೇಪದೇ 'ತಿಲ್ಲೈ ನಗರ್ ತಿರುಚಿತ್ರಕೂಡಂ'ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ — ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಚಿತ್ರಕೂಟವನ್ನು ಈ ಸನ್ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಕಂಡು, ದೈವವನ್ನು ಗೋವಿಂದರಾಜನೆಂದಲ್ಲದೆ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಮನೆಂದು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಿರುಮಂಗೈ ಆಳ್ವಾರ್ ಸಹ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹಾಡಿದರು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ~13 ಸ್ತುತಿಗಳೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದರಿಂದ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 24 ಪಾಸುರಗಳ ಮಂಗಳಾಶಾಸನಂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

அங்கண் நெடுமதிள் புடைசூழ் அயோத்தி என்னும் அணி நகரத்து உலகனைத்தும் விளக்கும் சோதி

angaN nedu madhiL pudai sUzh ayOdhdhi ennum aNi nagaraththu ulagu anaiththum viLakkum sOdhi ... thillai nagar thiruchchithrakUdam thannuL

In the beautiful city called Ayodhya, ringed about by tall broad ramparts, was born the effulgence that lights up all the worlds — Rama of the solar dynasty, the great warrior with red eyes and cloud-dark form who lifted the suffering of the gods. That same Lord now graciously resides in Thiruchitrakoodam within Thillai (Chidambaram), making himself visible to devotees of every age. The decade retells the whole Ramayana and ends each verse by locating Rama at Chitrakoodam, Chidambaram.

— Kulasekhara Alvar, Perumal Thirumozhi 10.1 (NDP 741) · source ↗
More verses & references (1)
  • Thirumangai Alvar also glorifies Govindaraja of Thiruchitrakoodam (Chidambaram); his hymns for this shrine (the first ten reputedly set in Shankarabharanam raga) celebrate the reclining Lord housed uniquely within the Thillai Nataraja precinct. Exact Tamil verse text and decade reference not confidently sourced, so Tamil left blank. — Thirumangai Alvar, Periya Thirumozhi · source ↗

Tamil text & meaning sourced from divyaprabandham.koyil.org and other Śrī Vaiṣṇava authorities — please cross-check the linked source for the canonical reading.

Read the pāsurams

Gallery

Tap an image to view it larger — use ‹ › to browse, ✕ to close. Images via Wikimedia Commons.

Plan your visit

📍 11.39944, 79.69333

Routes, distances, hotels and restaurants open in Google Maps with live data. Build a phased pilgrimage plan →

← All Divya Desams