Govindaraja Perumal Temple, Chidambaram (Thiruchitrakoodam)
Thiru Chitrakoodam
Arian Zwegers · CC BY 2.0 · source
చిదంబరం గొప్ప నటరాజ ఆలయ సముదాయంలో ఉన్న ఒక విష్ణు దివ్య దేశం.
Sthala Purāṇam
తిరు చిత్రకూడం, చిదంబరంలోని మహోన్నతమైన తిల్లై నటరాజ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న విష్ణు దివ్య దేశం; ఇక్కడ గోవిందరాజ పెరుమాళ్ భోగశయనంలో, ఆదిశేషునిపై శయనించి, శంఖ చక్రాలను ధరించి, తూర్పు ముఖంగా కొలువై ఉన్నారు; ఉత్సవ మూర్తి దేవాది దేవన్గా ఆరాధించబడతారు. ఒక శివాలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న కేవలం రెండు దివ్య దేశాలలో ఇది ఒకటి; రెండవది కాంచీపురంలోని నిలాత్తింగళ్ తుండం పెరుమాళ్. ఇక్కడి తాయార్ పుండరీకవల్లి తాయార్. పురాతనమైన తిల్లై వనం (తిల్లైవనం) నుండే చిదంబరానికి ఆ పేరు వచ్చింది; చిత్రకూడం అనే పేరు సంప్రదాయంలో శ్రీరామునితో ముడిపడి ఉంది — సీతను వెదుకుతూ వచ్చినప్పుడు ఈ ప్రదేశ సౌందర్యాన్ని ఆయన ఉత్తరదేశపు చిత్రకూటంతో పోల్చారని చెబుతారు. కణ్వ మహర్షి కోసం, తిల్లై ఆలయాన్ని సేవించే దీక్షితుల కోసం గోవిందరాజుడు ఇక్కడ అవతరించారని చెబుతారు. ఈ ఆలయం తన చరిత్రలోని ఒక సంక్షుభిత ఘట్టానికి ప్రసిద్ధి చెందింది: పన్నెండవ శతాబ్దంలో చోళ రాజు రెండవ కులోత్తుంగుడు గోవిందరాజ మూర్తిని పెకలించి సముద్రంలో పడవేయించాడు; పెరుమాళ్ను తిరిగి పొంది ఆయనకు గౌరవం కల్పించే ప్రయత్నంతో శ్రీ వైష్ణవ సంప్రదాయం ఆచార్య రామానుజులను అనుసంధానిస్తుంది; ఈ హింసాకాలంలో ఉత్సవ మూర్తి తిరుపతిలోని గోవిందరాజ సన్నిధితో ముడిపడి ఉంది. శయనించి ఉన్న పెరుమాళ్ చాలా కాలం తర్వాత, పదహారవ శతాబ్దంలో, నాయక పాలకుడు కృష్ణప్ప నాయకునిచే చిదంబరంలో మళ్ళీ ప్రతిష్ఠించబడ్డారు. ఇక్కడి విమానం సాత్విక విమానం; ఆలయ తీర్థం పుండరీక పుష్కరిణి. ఈ దివ్య దేశాన్ని నాలాయిర దివ్య ప్రబంధంలో కులశేఖర ఆళ్వార్ మరియు తిరుమంగై ఆళ్వార్ మంగళాశాసనం చేసి కీర్తించారు.
Mangalāśāsanam — the Āḻvār pāsurams
The Lord Govindaraja (reclining Vishnu) with Pundarikavalli of Thiru Chitrakoodam is glorified in 24 pāsurams by:
తిరుచిత్రకూడం — తిల్లై నటరాజ (చిదంబరం) ఆలయ సముదాయంలో వెలసిన గోవిందరాజ పెరుమాళ్ సన్నిధి, ఒక శివాలయంలోపల ఉన్న కేవలం రెండు దివ్య దేశాలలో ఒకటి — పెరుమాళ్ యొక్క మంగళాశాసనం పొందిన 40వ/41వ దివ్య దేశంగా పరిగణించబడుతుంది. కులశేఖర ఆళ్వార్ తన సంపూర్ణ పెరుమాళ్ తిరుమొऴిని దాని పదవ మరియు చివరి దశకమైన 'అంగణ్ నెడుమదిళ్' (NDP 741–751)తో ముగిస్తారు; అందులో ఆయన సమగ్ర రామాయణాన్ని సంక్షిప్తం చేసి, రామప్రభువు నివాసాన్ని పదేపదే 'తిల్లై నగర్ తిరుచిత్రకూడం'లో నిలుపుతారు — ఇతిహాసంలోని చిత్రకూటాన్ని ఈ సన్నిధితో సమానంగా చూస్తూ, దైవాన్ని గోవిందరాజునిగా కాక కల్యాణ రామునిగా దర్శిస్తారు. తిరుమంగై ఆళ్వార్ కూడా ఈ క్షేత్రాన్ని కీర్తించారు (సాధారణంగా ~13 స్తుతులుగా లెక్కిస్తారు), దీనివల్ల ఆలయానికి కలిపి సుమారు 24 పాసురాల మంగళాశాసనం లభిస్తుంది.
அங்கண் நெடுமதிள் புடைசூழ் அயோத்தி என்னும் அணி நகரத்து உலகனைத்தும் விளக்கும் சோதி
angaN nedu madhiL pudai sUzh ayOdhdhi ennum aNi nagaraththu ulagu anaiththum viLakkum sOdhi ... thillai nagar thiruchchithrakUdam thannuL
In the beautiful city called Ayodhya, ringed about by tall broad ramparts, was born the effulgence that lights up all the worlds — Rama of the solar dynasty, the great warrior with red eyes and cloud-dark form who lifted the suffering of the gods. That same Lord now graciously resides in Thiruchitrakoodam within Thillai (Chidambaram), making himself visible to devotees of every age. The decade retells the whole Ramayana and ends each verse by locating Rama at Chitrakoodam, Chidambaram.
More verses & references (1)
- Thirumangai Alvar also glorifies Govindaraja of Thiruchitrakoodam (Chidambaram); his hymns for this shrine (the first ten reputedly set in Shankarabharanam raga) celebrate the reclining Lord housed uniquely within the Thillai Nataraja precinct. Exact Tamil verse text and decade reference not confidently sourced, so Tamil left blank. — Thirumangai Alvar, Periya Thirumozhi · source ↗
Tamil text & meaning sourced from divyaprabandham.koyil.org and other Śrī Vaiṣṇava authorities — please cross-check the linked source for the canonical reading.
Read the pāsurams ↗Gallery
Tap an image to view it larger — use ‹ › to browse, ✕ to close. Images via Wikimedia Commons.
Plan your visit
📍 11.39944, 79.69333
Routes, distances, hotels and restaurants open in Google Maps with live data. Build a phased pilgrimage plan →






